|
||||||||||
|
Obóz Ornitologiczny w Kaliszanach objął patronatem Pan Zenon Jerzy Rodzik Starosta Powiatu Opolskiego
O nas Obóz Ornitologiczny "Kaliszany" zorganizowano po raz pierwszy w roku 1993 na terenie Małopolskiego Przełomu Wisły na Lubelszczyźnie, a prace nieprzerwanie każdej jesieni trwają do dziś.
Kaliszany Obozowisko Prace prowadzone są w dolinie rzeki Wisły w trakcie jesiennej wędrówki ptaków koło miejscowości Kaliszany Kolonia w gminie Józefów nad Wisłą. Ptaki chwytane są w sieci ornitologiczne w ilości 40-60 o łącznej długości ponad 500 m wzdłuż ścieżek o długości ponad 1 km i pułapki tunelowe o metalowej konstrukcji, powleczone siatką. Sieci rozstawiane są głównie w zakrzewieniach, zadrzewieniach i na otwartych przestrzeniach na wyspie, ale też na pobliskich wysepkach i łachach piaszczystych.
Obozowisko znajduje się nad brzegiem Wisły z przepięknym widokiem na rzekę i łęg. Nie ma tu stałych budowli, ani żadnych udogodnień cywilizacyjnych. Każdego roku potrzebny do życia sprzęt przewozi się przez kanał i instaluje na wyspie, by po wszystkim zwinąć go i złożyć w bezpiecznym miejscu. Na kolejny rok zostają tylko drewniane konstrukcje i niektóre przedmioty niszczone czasem przez rzekę. Mieszka się w namiotach, korzysta z kuchenki gazowej i ogniska, a wodę do picia przynosi z pobliskiej miejscowości.
Sieć SEEN zrzesza instytucje zajmujące się badaniem wędrówek ptaków, ornitologiczne stacje badawcze, placówki uniwersyteckie, organizacje ochrony przyrody, jak również inne grupy zajmujące się badaniem wędrówek ptaków. Organizatorami obozu są: Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne, Sekcja Przyrodnicza Koła Naukowego Biologów i Hodowców Zwierząt AR w Lublinie, Sekcja Ornitologiczna Studenckiego Naukowego Koła Biologów UMCS, Zakład Ochrony Przyrody UMCS, Zespół Parków Krajobrazowych Wyżyny Lubelskiej z/s w Lublinie.
Właściwy Zespół Organizacyjny tworzą: Robert Rudolf i Sławek Snopek.
Super ekipa! Wyspa Kaliszańska została "odkryta" w latach 80-tych. Wtedy pojawili się pierwsi ornitolodzy , którzy zafascynowani obecnością ptaków, jak i krajobrazem nastawiali się głównie na obserwacje, dopiero później na obrączkowanie. Początki były trudne, mieli kilka sieci, a pułapki na ptaki siewkowate tkali sami. Ptaków chwytano niewiele i nieregularnie. W sposób ciągły prace w Kaliszanach trwają od 1993 roku. Przez pierwsze 4 lata chwytano przeważnie ptaki wodno-błotne i w mniejszej ilości wróblowate. W dalszych latach zmieniło się siedlisko, łachy i wyspy porośnięte niewielka roślinnością pozarastały, zaczęło pojawiać się mniej ptaków siewkowych. W związku z tym przesunięto czas trwania obozu na sierpień - październik i zaczęto chwytać więcej wróblaków i tak to wygląda obecnie. Samo obozowisko również zmieniło swoje miejsce, ze środka wyspy na jej brzeg i bliskość nurtu Wisły. Dlaczego obrączkowanie? Obrączkowanie ptaków stosowane jest na całym świecie w celu poznania tras oraz terminów wędrówek, miejsc zimowania, powracalności do miejsc lęgowych, długości życia i wielu innych szczegółów biologii życia ptaków. W ostatnich latach ma też coraz większe znaczenie ochroniarskie. Umożliwia poznanie miejsc koncentracji ptaków - np. podczas jesiennych i wiosennych wędrówek - i w konsekwencji ochronę tych miejsc. Przy obecnym stanie degradacji środowiska naturalnego jest to szczególnie istotne, ponieważ obszary przyrodniczo cenne zapewniając spokój i odpowiednią bazę pokarmową, mają często kluczowe znaczenie dla przeżycia wędrujących ptaków. Obrączkowanie do celów naukowych zostało zainicjowane w roku 1899 przez duńskiego nauczyciela Christiana Mortensena. Od tego czasu zaobrączkowano wiele milionów ptaków. W ostatnich latach, w samej tylko Europie, każdego roku znakowanych jest przeszło 3,8 miliona ptaków, z których uzyskuje się około 90 000 wiadomości powrotnych.
Obrączki Poland Gdańsk Obrączkowanie polega na znakowaniu ptaków metalowymi obrączkami zakładanymi na nogę (łabędzie i gęsi znakowane są również kolorowymi obrożami zakładanymi na szyję, do odczytania z większej odległości). Każda obrączka posiada wytłoczony, skrócony adres centrali obrączkowania oraz niepowtarzalny kod literowo-cyfrowy, który niczym dowód osobisty charakteryzuje ptaka i pozwala go zidentyfikować przy powtórnym schwytaniu lub obserwacji, nawet po wielu latach. Polska Centrala Obrączkowania ptaków została założona w 1931 roku. Początkowo znajdowała się w Warszawie, obecnie mieści się w Zakładzie Ornitologii PAN w Gdańsku. Zakład Ornitologii stosuje obrączki i znaczki skrzydłowe z napisem "St. Ornit. Gdańsk Poland" lub "Gdańsk Poland". Zakład Ornitologii pełni funkcję krajowej centrali obrączkowania ptaków na mocy zezwolenia Ministra Środowiska. Jest bankiem danych, gromadzącym i wymieniającym informacje pomiędzy osobami obrączkującymi ptaki na terenie całego kraju a mniej lub bardziej przypadkowymi znalazcami obrączkowanych ptaków. Tutaj też, z innych central, docierają informacje o naszych ptakach schwytanych poza granicami kraju. Wszystkie europejskie centrale obrączkowania ptaków współpracują ze sobą w ramach Europejskiej Unii Obrączkowania Ptaków (tzw. EURING, www.euring.org ), m.in. wymieniając informacje o obrączkowanych ptakach. Dlatego wiadomości o ptakach zagranicznych najlepiej jest przesyłać do naszego Zakładu. Zostaną one dostarczone odpowiedniej centrali, a otrzymane od niej dane obrączkowania ptaka będą przekazane znalazcy. Tylko niewielka część zaobrączkowanych ptaków dostaje się ponownie w ręce ludzi, którzy informują o tym odpowiednią centralę. W przypadku ptaków łownych uzyskuje się zwykle kilka wiadomości powrotnych na każde sto zaobrączkowanych osobników. W przypadku ptaków małych, na które nie poluje się i które zimują w okolicach o małym zaludnieniu, dla uzyskania jednej wiadomości powrotnej niezbędne czasami jest zaobrączkowanie kilku tysięcy osobników. Powodzenie prowadzonych badań zależy w bardzo dużym stopniu od tego, jak wiele osób, które zetknęły się z zaobrączkowanym ptakiem powiadomi o tym krajową centralę obrączkowania. Z ptaka martwego obrączkę należy zdjąć i przesłać wraz z listem do Zakładu Ornitologii, celem weryfikacji numeru. Po rozpłaszczeniu najlepiej przylepić ją taśmą samoprzylepną lub plastrem do tekturki (często zdarza się, że obrączka włożona do koperty przerywa ją i ginie w trakcie przesyłki). Niezależnie od tego numer obrączki należy podać w liście. Przesłana obrączka jest zwracana znalazcy, jeśli on sobie tego zażyczy.
Gdy zobaczysz ptaka z obrączką... Jeżeli ptak jest żywy, należy dokładnie przepisać z obrączki cały napis, wszystkie pojedyncze litery i cyfry, a ptaka wypuścić. Pozostawienie obrączki na nodze wypuszczonego ptaka umożliwia niekiedy śledzenie jego losów przez dłuższy czas, bowiem zdarza się, że ptak taki dostaje się wielokrotnie w ludzkie ręce. Przy przepisywaniu napisu i numeru z obrączki trzeba pamiętać, że pomyłka w odczytaniu lub zapisaniu choćby jednej cyfry spowoduje wprowadzenie fałszywych danych do zebranych materiałów naukowych. Dlatego też poprawność przepisania napisu wytłoczonego na obrączce, musi być bardzo uważnie sprawdzona. Informacje o stwierdzonym obrączkowanym ptaku można zgłaszać nie tylko listownie, ale też z wykorzystaniem poczty elektronicznej na adres ring@miiz.waw.pl , telefonicznie, a także przy pomocy specjalnego formularza na stronie internetowej www.stornit.gda.pl/formobr.html Bez względu jednak na to, jaką formę zgłoszenia znalazca wybierze, należy pamiętać, aby podać następujące dane:
W ostatnich latach do krajowej centrali obrączkowania ptaków w Gdańsku trafia średnio 13 - 15 tysięcy wiadomości powrotnych rocznie, a cała baza danych zawiera obecnie ponad 170 tysięcy stwierdzeń. Tym niemniej dla bardzo wielu gatunków liczba uzyskanych wiadomości powrotnych jest jeszcze zbyt mała, aby przeprowadzić bardziej szczegółowe analizy. Dlatego apel z 1938 roku skierowany przez ówczesnego kierownika Stacji Prof. Władysława Rydzewskiego do Starostw Powiatowych, Urzędów Gmin, policji, leśników, myśliwych i nauczycieli, brzmiący: ,,jeśli znajdziesz ptaka z obrączką, powiadom o tym Stację" jest nadal aktualny. Kto może obrączkować ptaki do celów naukowych Aby uzyskać licencję obrączkarską uprawniającą do zakładania obrączek Zakładu Ornitologii PAN, należy przejść trudny kurs obrączkarski. Na kursie obok wykładów i ćwiczeń związanych z oznaczaniem wieku i płci ptaków, odbywają się także zajęcia terenowe, podczas których oznaczane są chwytane wówczas ptaki. Kandydat musi wykazać się również dbałością o ich bezpieczeństwo. Całość kończy się egzaminami, wyniki których decydują o wydanych uprawnieniach obrączkarskich. Aktualnie w Polsce zezwolenie na obrączkowanie ptaków posiada około 280 osób. Więcej informacji udziela Zakład Ornitologii PAN tomok@miiz.waw.pl.
Lokalizacja Obozu w Kaliszanach Prace terenowe prowadzone są w dolinie rzeki Wisły, na terenie Małopolskiego Przełomu Wisły, jednego z piękniejszych i ostatnich tego typu miejsc w Europie koło miejscowości Kaliszany Kolonia w gminie Józefów nad Wisłą (21o48'039"E, 51o04'631"N).
Kaliszany - lokalizacja Obóz zlokalizowany jest na jednej z wielu wysp tak charakterystycznych dla tego odcinka Wisły. Wyspa Kaliszańska ma około 2 km długości i 0,5 km szerokości. Porośnięta jest zakrzewieniami i zadrzewieniami wierzbowo-topolowymi z domieszką innych gatunków przekształcającymi się miejscami w łęg wierzbowo-topolowy. Występują także otwarte przestrzenie, niestety coraz bardziej zarastające, przez to tak cenne i wymagające konserwacji.
Mapa Polski - Kaliszany
Kamieniołom w Kaliszanach Dojazd
Z Annopola i Kraśnika kierujemy się na Józefów nad Wisłą, skąd jadąc w stronę Opola Lubelskiego po około 2,5 km skręcamy w lewo na Kamień i mijając Łopoczno dojeżdżamy do Kolonii Kaliszany.
Łęg nadwiślański Droga prowadzi nad Wisłę między gospodarstwami, aż dochodzi do łęgu wierzbowo-topolowego i kanału. Przez kanał można przejść przy niskiej wodzie (niska woda jest wówczas kiedy po wyjściu z łęgu trafimy na odsłoniętą niewielką piaszczystą plażę przed kanałem). Po przeprawie kanału zaczyna się ścieżka, idąc nią dochodzi się do miejsca obozowania. Można również z brzegu wydzierać się "wniebogłosy" (np. ...ornitolodzy...) i wtedy nie wykluczone, że ktoś usłyszy nawoływanie i pojawi się z pontonem. Dojście do obozu "Kaliszany":
Wyniki W trakcie trwania obozu od roku 1993 zaobrączkowano już ponad 40 tyś. ptaków z ponad 110 gatunków głównie wróblowych i siewkowych. Do pobrania:
Kontakt
Obozy naukowe w Polsce Zdjęcia zastrzeżone - własność LTO
|
Od dnia 01.01.2007 odwiedzin: |
||||||||
2008 | Webmaster:
|
||||||||||
